Kako je raseljena Crna Gora: Kad država ima plan, a narod kofere Stvarati situaciju u kojoj Crnogorac mora biti “veći Srbin od Srbina” da bi dobio funkciju, posao, šansu, pa makar i u opštinskom arhivu. To se sprovodilo uporno, sistematski, decenijama. I nije se mnogo promijenilo ni poslije Drugog svjetskog rata. Milutin Cerović Izvor: Aktuelno 12. dec 2025   Postoji u Crnoj Gori cijela galerija tema koje se guraju pod tepih. A pod tim tepihom već odavno nema mjesta, sve puca po šavovima. Jedna od tih tema je i ona o kojoj se decenijama šapuće: kako je raseljavana Crna Gora. Ne, nije to počelo juče, niti prije dvadeset godina, niti sa bilo kojim savremenim političarom koji glumi državnika. Počelo je davno, onda kada je i Kraljevina Srbija imala svoju malu “memorandumsku” vježbu – kako izmjestiti crnogorsko stanovništvo tamo gdje treba, a ne tamo gdje ono želi. Prva stanica: Toplica “Crna Gora u izdanju Prokuplja” Da je neko tada u Prokuplju okačio tablu “Dobro došli u Crnu Goru”, niko se ne bi bunio. U jednom periodu, procenat Crnogoraca tamo išao je do 90 odsto. I to nije urbana legenda, nego zvanični podatak. Da je pop pisao matičnu knjigu, morao bi uz svaki čin krštenja napisati: “roditelji, Crnogorci – kao i svi prije njih”. Druga stanica: Metohija Ko god misli da je Metohija bila samo albanska i srpska priča, taj nije čitao dokumenta. Jer u jednoj fazi, Crnogorci su u užoj Metohiji činili oko 80 odsto nealbanskog stanovništva. Ostali – Turci, Bošnjaci, poneki drugi – činili su ostatak. Dakle, Metohija je bila crnogorska koliko i planina uz Andrijevicu. Treća stanica: Vojvodina – ravnica koja je čekala gorštake A onda, naravno: Vojvodina. Gdje god je država procijenila da je prazan prostor, Crnogorac je bio plan. Kao da je neko iz kabineta u Beogradu rekao: “Treba nam narod koji neće bježati od prvog vjetra. Pošaljite gorštake”. Zašto baš Crnogorce? (Jer neko drugi neće da se seli u tudjinu da čuva tudje granice) Da presječemo: razlog je bio politički jednostavan i bez trunke romantike. Popuniti Srbiju lojalnim stanovništvom. Rubni djelovi nove države – Kosovo i Metohija, Vojvodina –bili su klimavi. Beogradski kabineti procijenili su da je lakše poslati Crnogorce nego ubjedjivati Šumadince da se spakuju i krenu u avanturu. Crnogorac je, u njihovoj viziji, bio idealan paket: ratnički, tvrdoglav, odan. I tako je, jednim potezom, država ubila dvije muve: 1. Raselila Crnu Goru 2. Napunila prazninu Srbije ljudima koji će joj čuvati granice A zna se – kad politika krene da ubija muve, obično polomi i pola kuće. Gdje bolno pucketa ova priča? U tome što je iza cijelog procesa stajala stara ideja: preobratiti jedan narod u nešto što nije. Stvarati situaciju u kojoj Crnogorac mora biti “veći Srbin od Srbina” da bi dobio funkciju, posao, šansu, pa makar i u opštinskom arhivu. To se sprovodilo uporno, sistematski, decenijama. I nije se mnogo promijenilo ni poslije Drugog svjetskog rata. Tito i komunisti? Oportuni prema Crnoj Gori kad god je trebalo. Kad god je trebalo balansirati, pogoditi mjeru, “sačekati da se stvari slegnu”. A ono najtragičnije: Crnogorci su poslije 1945. Bili jedan od najpopularnijih naroda u Jugoslaviji. Energični, poštovani, brojni u politici i vojsci. Imali su priliku istorijskih razmjera. I nijesu je iskoristili. Zato je današnja pozicija Crne Gore onakva kakva jeste: oslabljena, demografski izbušena, politički potcijenjena, istorijski sistematski razvlačena. Milutin L. Cerović     Vrati se na početak www.montenegro.org.au